Cover_nologo (47)

กลไกต้นแบบการเกษตร จังหวัดระยอง

เกษตรกรรม เป็นอาชีพที่มีบทบาทสำคัญต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย แต่ในจังหวัดระยองด้วยพื้นที่ที่จำกัด และความต้องการด้านคุณภาพผลผลิตที่สูงขึ้น เกษตรกรจำเป็นต้องมีข้อมูลและองค์ความรู้ครบถ้วน และสามารถพัฒนาเป็นเกษตรกรต้นแบบหรือ Smart Farmer แต่จะต้องทำอย่างไร บทความนี้จะเล่าถึงต้นแบบการจัดการในจังหวัดระยอง ที่ได้ทดลองกับผลไม้สองชนิด คือ มังคุด ลองกอง เพื่อเป็นตัวอย่างให้ผู้สนใจได้เรียนรู้

แผนพัฒนาการเกษตร ของจังหวัดระยอง

พื้นที่เกษตรกรรมของจังหวัดระยองมีแนวโน้มลดลงทุกปี พืชเศรษฐกิจที่สําคัญของจังหวัด ได้แก่ ยางพารา สับปะรด มันสําปะหลัง ข้าว ปาล์มน้ำมัน อ้อย ส่วนผลไม้ต่าง ๆ เช่น ทุเรียน เงาะ และ มังคุด มีการปลูกน้อยลง ส่วนพืชที่ปลูกมากได้แก่ ยางพาราและสับปะรด ทางด้านการเกษตรที่ผ่านมามักจะประสบปัญหาราคาผลผลิตทางการเกษตรตกต่ำเกือบทุกปี รวมทั้งในช่วงฤดูกาล เก็บเกี่ยวผลผลิต มีผลผลิตจํานวนมากออกสู่ตลาดพร้อมๆ กัน ทําให้ผลผลิตล้นตลาด เกษตรกรต้องเร่งขายสินค้า ทําให้สินค้าเกษตรมีราคาตกต่ำ ซึ่งทุกภาคส่วนได้ร่วมมือกันแก้ไขปัญหาได้อย่างดียิ่ง โดยดําเนินมาตรการควบคุมคุณภาพผลผลิตอย่างเข้มข้นกับโครงการต่างๆ ได้แก่ โครงการส่งเสริมการผลิตพืชปลอดภัยและได้มาตรฐาน โครงการส่งเสริมการปรับปรุงคุณภาพมังคุดผิวมัน เป็นต้น นอกจากนี้ ยังส่งเสริมให้มีกิจกรรมการป้องกันแก้ไขปัญหาทุเรียนด้อยคุณภาพออกสู่ตลาด การส่งเสริมการบริโภคผลไม้คุณภาพโดยการกระจายผลผลิต จัดกิจกรรมส่งเสริม การจําหน่ายผลไม้คุณภาพเพื่อให้เกษตรกรสามารถนําไปจําหน่ายนอกแหล่งผลิต เช่น ส่งเสริมให้มีการจัดกิจกรรม/ เทศกาลส่งเสริมการบริโภคผลไม้คุณภาพ ทั้งในตลาดกรุงเทพมหานคร ภูมิภาคอื่นๆ ในโรงงานอุตสาหกรรม เป็นต้น และที่ได้รับความนิยมอย่างสูงคือการเปิดสวนผลไม้ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรและโฮมสเตย์

โครงการนี้จึงทำการศึกษา การเรียนรู้ การทำเกษตรกรรม จากเกษตรกรต้นแบบจังหวัดระยอง โดยทำการศึกษาการเกษตรด้านการพัฒนาสวนลองกอง และ การเกษตรด้านการพัฒนาสวนมังคุด เพื่อส่งเสริมการปรับปรุงคุณภาพผลไม้ทั้งสองชนิดนี้ ซึ่งถือเป็นผลไม้หลักที่ส่งออกสู่ตลาดของประเทศจีน

ศูนย์การเรียนรู้ การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร จังหวัดระยอง

ได้มีการคิดริเริ่มนำเทคโนโลยี-องค์ความรู้เรื่องการเกษตร มาทำการศึกษาทดลอง ในศูนย์การเรียนรู้ 2 แห่งในจังหวัดระยอง เพื่อเพิ่มคุณภาพผลผลิตให้เป็นไปตามมาตรฐานและความต้องการของตลาด

ศูนย์การเรียนรู้ที่ 1

• สินค้าหลัก : ลองกอง
• ชื่อเกษตรต้นแบบ นางสมควร ศิริภักดี อายุ 67 ปี
• ที่อยู่ : บ้านเลขที่ 8 หมู่ที่ 5 ตําบลบ้านแลง อําเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง
ความเป็นมา : กรมส่งเสริมการเกษตร ได้จัดประชุมวิชาการนานาชาติ เรื่อง การป้องกันและกําจัดแมลงวันผลไม้ และ ได้นําผู้เข้าร่วมประชุมมาศึกษาดูงานเกี่ยวกับการป้องกันและกําจัดแมลงวันผลไม้ ของผู้ใหญ่สมควร ศิริภักดี ซึ่งจัดเป็นสวนท่องเที่ยวเชิงเกษตร(เดิม) เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2557 จํานวน 200 คน จากนั้นจึงคัดเลือกจุดนี้ เป็นจุดดําเนินการ MRCF และดําเนินการเรื่อยมาเป็นศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร
สถานการณ์ของพื้นที่ : 1. คุณภาพผลผลิตลองกองลดลงจากการระบาดแมลงวันผลไม้
2. ต้นทุนการผลิตสูง
แนวทางการพัฒนา : 1. เพิ่มคุณภาพผลผลิตลองกอง
2. ลดต้นทุนการผลิต
เทคโนโลยีเด่นของศูนย์เรียนรู้ : 1. การป้องกันและกําจัดแมลงวันผลไม้
2. การลดต้นทุนการผลิตลองกอง
ประโยชน์ที่ได้รับจากโครงการ:สามารถป้องกันและกําจัดแมลงวันผลไม้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยการประดิษฐ์กับดักแมลงวัน อีกทั้งสามารถช่วยปรับสภาพดินให้มีความอุดมสมบูรณ์ ไม้ผลมีรากแข็งแรง ใบสวยและใหญ่ เป็นแนวทางการลดต้นทุนการผลิตลองกอง ด้วยการผลิตและใช้ปุ๋ยชีวภาพและน้ำหมักชีวภาพ ซึ่งโครงการนี้ สามารถลดต้นทุนการผลิตจาก 5,430 บาทต่อไร่ เป็น 4,700 บาทต่อไร่

ศูนย์การเรียนรู้ที่ 2

• สินค้าหลัก : มังคุด
• ชื่อเกษตรต้นแบบ นายไว มรรคผล อายุ 62 ปี
• ที่อยู่ : บ้านเลขที่ 80 หมู่ 6 ตําบลหนองบัว อําเภอบ้านค่าย จังหวัดระยอง
ความเป็นมา : เป็นแปลงที่มีการปลูกแบบสวนผสม มี เงาะ ทุเรียน มังคุด และลองกอง เป็นแปลงที่ผลิตปุ๋ยหมัก ปุ๋ยน้ำ และฮอร์โมนในการเร่งใบ เร่งดอกใช้เองและมีฐานแลกเปลี่ยนเรียนรู้การพัฒนาคุณภาพมังคุด
สถานการณ์ของพื้นที่ : พื้นที่ปลูกไม้ผล ส่วนใหญ่มีลักษณะการปลูกแบบสวนผสม การผลิตมังคุดของเกษตรกรพบว่าต้นทุนการผลิตสูง และคุณภาพผลผลิตยังไม่เป็นที่ต้องการของตลาดส่งออก เกษตรกรจึงขายในแบบคละเกรด ทำให้ได้ราคาต่ำไม่คุ้มกับต้นทุนการผลิต จึงทำให้มีแนวคิดที่จะพัฒนาคุณภาพมังคุดโดยมีจุดเรียนรู้ และกระบวนการผลิตที่เกษตรกรสามารถนำไปปรับใช้
แนวทางการพัฒนา : 1. ลดต้นทุนการผลิต
2.พัฒนาคุณภาพมังคุด
เทคโนโลยีเด่นของศูนย์เรียนรู้ : 1. มีการลดต้นทุนการผลิตมังคุด พร้อมแปลงเรียนรู้
2. มีการเพิ่มคุณภาพผลผลิต พร้อมแปลงเรียนรู้
ประโยชน์ที่ได้รับจากโครงการ:
1. สามารถลดต้นทุนการผลิตมังคุด จาก 13,000 บาทต่อไร่ เป็น 11,000 บาทต่อไร่ ด้วยปุ๋ยอินทรีย์ และสารชีวภาพกำจัดศัตรูพืช
2. เพิ่มปริมาณผลผลิตมังคุดคุณภาพจากร้อยละ 50 เป็น ร้อยละ 70 ด้วยการเตรียมสารฮอร์โมนพืชเอง ร่วมกับการเตรียมขั้นตอนความพร้อมเพื่อการออกดอก

โอกาสสินค้าเกษตรผลิตจากจังหวัดภาคตะวันออกของไทย ไปจีน

*ปัจจุบันจีนมีการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็ว มีการพัฒนาความเป็นเมืองและรายได้ของประชาชนเพิ่มขึ้น ประชาชนมีกำลังซื้อสินค้านำเข้าจากต่างประเทศ ส่งผลให้ผู้บริโภคหันมาบริโภคอาหารที่มีรสชาติดีและมีคุณภาพมากขึ้น ทั้งยังให้ความใส่ใจกับการเลือกซื้อสินค้า คำนึงถึงความปลอดภัยและหลักโภชนาการอาหารมากขึ้น เนื่องจากความต้องการสินค้าอาหารที่มีคุณภาพของผู้บริโภคชาวจีน ไทยในฐานะประเทศที่มีศักยภาพในการผลิตสินค้าเกษตรจึงกลายเป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการเกื้อหนุนสินค้าเกษตรที่มีคุณภาพ เช่น ข้าว ผลไม้ไทย น้ำมันปาล์ม ยางพารา ไม้ท่อน ไม้แปรรูป เป็นต้น ดังนั้น การส่งออกสินค้าเกษตรไทยไปจีน ยังคงมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แต่อย่างไรก็ตาม จีนยังใช้ NTMs (มาตรการที่ไม่ใช่ภาษี เพื่อปกป้องภาคอุตสาหกรรมและเกษตกรรมและผู้บริโภคภายในประเทศ) ดังนั้นหากผู้ส่งออกที่ทำการส่งออกสินค้าเกษตรไปจีนควรติดตามและปฏิบัติตามเงื่อนไข ข้อกำหนดต่างๆของจีน เพื่อไม่ให้สินค้าถูกกักกันหรือถูกทำลาย

*แหล่งที่มาของข้อมูล compliancecloud.selerant.ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยจีน

ผลสำเร็จที่ได้รับ

การใช้ศูนย์กลางในการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิต การบริหารจัดการ และการตลาดเป็นเทคโนโลยีส่งเสริมการเกษตร ถือเป็นกลไกที่ช่วยขับเคลื่อนการพัฒนาการเกษตรในพื้นที่ สร้างเกษตรกรต้นแบบ ให้มีความสามารถในการบริหารจัดการพื้นที่การเกษตรของตนเองและแก้ไขปัญหาด้านการเกษตรต่างๆได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น สามารถช่วยลดต้นทุนการผลิต การเพิ่มผลผลิต และการพัฒนาคุณภาพผลผลิต เป็นต้น การใช้องค์ความรู้ต่างๆมาต่อยอดให้เกิดนวัตกรรมใหม่ๆในการทำเกษตร ส่งผลให้เกิดการพัฒนาสินค้าหลักที่สามารถสร้างรายได้ที่ยั่งยืน ทำให้เกษตรกรมีศักยภาพมากขึ้นและมีความพร้อมในการวางแผนเพื่อเริ่มต้นทำการเกษตรอย่างมีประสิทธิภาพในฤดูกาลผลิตใหม่ๆได้ตลอด

อ้างอิงข้อมูลจาก

โครงการวิจัย “การพัฒนากลไกและกระบวนการเพื่อสนับสนุนการวางแผนจัดทำงบประมาณด้านทรัพยากรน้ำและเกษตรโดยใช้ระบบสารสนเทศในการเชื่อมโยงข้อมูลและสนับสนุนจังหวัดระยอง “การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร จังหวัดระยอง”

หัวหน้าโครงการ : ชาญยุทธ กาฬกาญจน์
สนับสนุนโดย : สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.)

เรียบเรียง ไพรินทร์ ตันติวิชยานนท์
กราฟิก ไพรินทร์ ตันติวิชยานนท์

 

 

 

 

 

 

00:00
00:00
Empty Playlist