ถ้าพูดถึงคำว่า “โพรไบโอติก” ในปัจจุบันหลายคนคงคุ้นเคยกับคำนี้และรู้ว่าหมายถึงจุลินทรีย์ชนิดดีที่มีอยู่ในร่างกาย ซึ่งคอยช่วยดูแลร่างกายให้สมดุลแข็งแรง แต่เมื่อ 15 ปีก่อนถือเป็นคำใหม่ที่คนไทยไม่คุ้นเคยและให้ความสนใจไม่มากนัก แต่มีนักวิจัยไทยคนหนึ่งที่สนใจและมุ่งมั่นจะหาโพรไบโอติกสายพันธุ์ไทย ที่เหมาะสมกับคนไทยให้ได้
รศ.ดร.มาลัย ทวีโชติภัทร์ รองคณบดีฝ่ายวิจัย คณะแพทยศาสตร์ มศว หัวหน้าศูนย์เพื่อความเป็นเลิศทางวิจัยด้านโพรไบโอติก คณะแพทยศาสตร์ มศว เล่าให้ฟังถึงจุดเริ่มต้นของงานวิจัยโพรไบโอติกสายพันธุ์ไทยเมื่อ 15 ปีก่อนว่า เรื่องเกี่ยวกับโพรไบโอติกยังไม่มีการทำวิจัยมากนัก ถือเป็นเรื่องใหม่สำหรับประเทศไทย จึงเริ่มต้นศึกษาจุลินทรีย์โพรไบโอติกโดยคัดแยกจากเด็กทารกแรกเกิด และอาหารหมักในท้องถิ่นไทย เพื่อทดสอบและคัดเลือกสายพันธุ์ที่มีคุณสมบัติที่สามารถช่วยแก้ปัญหาสุขภาพมักพบในคนไทย “โพรไบโอติกเป็นจุลินทรีย์มีประโยชน์ที่อาศัยอยู่ในร่างกายตั้งแต่กำเนิด โดยได้รับมาจากมารดาและสิ่งที่กินเข้าไปภายหลัง ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่ม Lactobacillus และ Bifidobacterium ซึ่งแต่ละชนิดมีฤทธิ์ที่แตกต่างกันไป โดยงานวิจัยเน้นการคัดเลือกชนิดที่มีฤทธิ์ในการยับยั้งมะเร็ง ต้านการติดเชื้อ ลดการอักเสบ ปรับภูมิคุ้มกัน ลดคอเลสเตอรอล เพิ่มสารอนุมูลอิสระและสร้างกาบา ซึ่งเป็นสิ่งที่ตอบโจทย์ปัญหาด้านสุขภาพของคนไทย”

Lactobacillus

Bifidobacterium
หลังจากคัดแยกจนได้สายพันธุ์ที่บริสุทธิ์ (Pure Culture) และทดสอบคุณสมบัติของจุลินทรีย์แต่ละตัวจนมั่นใจแล้ว ในปีพ.ศ. 2561 ได้เริ่มมีการทดสอบในสัตว์ทดลอง (Animal Study) ที่มีไขมันสูงและในอาสาสมัคร (Clinical Study) ที่มีปัจจัยเสี่ยงภาวะเมแทบอลิกซินโดรม พบว่าโพรไบโอติกที่คัดเลือกมามีคุณสมบัติในการลดไขมันและน้ำตาลในเลือด ลดการอักเสบในตับและลำไส้ ลดไขมันพอกตับ ปรับภูมิคุ้มกัน เพิ่มการเหนี่ยวนำเซลล์เยื่อบุลำไส้ ต้านอนุมูลอิสระ และปรับสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้ นับเป็นการค้นพบโพรไบโอติกสายพันธุ์ไทยที่มีความเหมาะสมกับคนไทย “โพรไบโอติกสายพันธ์ุไทยมีอยู่ในธรรมชาติ อยู่ในอาหารอยู่ในวิถีการกินของคนไทยอยู่แล้ว ถือเป็นจุลินทรีย์ที่คนไทยคุ้นเคยอยู่แล้ว เราไม่ได้ดัดแปลงเขาแต่นำสิ่งที่มีอยู่แล้วในตัวเขามาศึกษาต่อว่าสามารถทำประโยชน์อะไรได้บ้าง จากการทำงานตลอดหลายปีเราค้นพบว่าจุลินทรีย์สายพันธุ์ไทยสามารถนำมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ได้จริง” รศ.ดร.มาลัย ทวีโชติภัทร์เล่าถึงข้อค้นพบจากงานวิจัยที่่ทำ
เมื่องานวิจัยเริ่มเห็นผล ศูนย์เพื่อความเป็นเลิศทางวิจัยด้านโพรไบโอติกก็ยังคงพัฒนาเทคโนโลยีและสร้างนวัตกรรมอย่างต่อเนื่อง โดยได้รับทุนวิจัยจากทางคณะแพทย์ศาสตร์ มศว และทุนจากหน่วยงานในระบบ ววน. อย่าง สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.) สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) และอีกหลายหน่วยงาน รวมถึงเริ่มมีการเชื่อมโยงงานวิจัยสู่ภาคเอกชน
“ปัจจุบันได้มีการถ่ายทอดเทคโนโลยีโพรไบโอติกสายพันธุ์ไทยให้กับทั้งหน่วยงานภาครัฐอย่าง ไบโอเทค สวทช.และบริษัทเอกชนหลายแห่ง เพื่อต่อยอดงานวิจัยสู่การเป็นผลิตภัณฑ์สุขภาพสำหรับคนไทย เป็นงานวิจัยนั้นจับต้องได้ ไม่ได้อยู่บนหิ้ง แต่สามารถนำงานในห้องแล็บไปสู่ท้องตลาดได้จริง ทำให้เกิดรายได้ เกิด SME และ Start Up ใหม่ที่ช่วยขยายฐานธุรกิจ สร้างอาชีพให้กับภาคประชาชน เกิดการจ้างงาน เกิดการพึ่งพาเทคโนโลยีการผลิตภายในประเทศ ลดการนำเข้าเทคโนโลยีและสายพันธุ์จุลินทรีย์จากต่างประเทศ สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย”

รศ.ดร.มาลัย ทวีโชติภัทร์ และทีมนักวิจัยรุ่นใหม่
รศ.ดร.มาลัย ทวีโชติภัทร์ทิ้งท้ายว่าอีกหนึ่งสิ่งสำคัญที่งานวิจัยนี้เตรียมไว้ให้กับประเทศไทยคือการสร้างนักวิจัยรุ่นใหม่ “เราเชื่อว่าการทำงานวิจัยคือการสร้างคน เพราะการทำงานวิจัยเราสร้างทั้งระบบการคิดกระบวนการทำงาน แฟนวินัยความอดทน และทัศนคติที่ดี สิ่งเหล่านี้ช่วยพัฒนาศักยภาพและส่งต่อโอกาสให้กับนักวิจัยรุ่นต่อ ๆ ไป ให้เขาได้สร้างงานและสร้างประโยชน์ให้ส่วนรวมต่อไป”






