web_01

รถยนต์ไฟฟ้า พาหนะแห่งอนาคตของนอร์เวย์

“นอร์เวย์” ประเทศเล็กๆที่มีประชากรไม่ถึง 6 ล้านคน ประเทศที่ไม่มียี่ห้อยานยนต์ไฟฟ้าของตนเอง แต่เชื่อหรือไม่ว่านอร์เวย์เป็นประเทศที่มีสัดส่วนรถยนต์ใหม่ที่เป็นยานยนต์ไฟฟ้าสูงที่สุดในโลกถึงร้อยละ 28.76 (ข้อมูลในปี ค.ศ. 2016) และยังมีเป้าหมายในการจำหน่ายรถยนต์นั่งส่วนบุคคลใหม่ทั้งหมดให้เป็นชนิดยานยนต์ที่ปลอดมลพิษ อันได้แก่ Electric หรือ Hydrogen Vehicle หรือยานยนต์ที่ปล่อยมลพิษต่ำอันได้แก่ ยานยนต์ไฟฟ้าไฮบริดปลั๊กอิน ภายในปี ค.ศ.2025 !!!

ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา การใช้พลังงานขั้นสุดท้าย*ทั่วโลกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยการใช้พลังงานขั้นสุดท้าย ในภาคที่อยู่อาศัย ภาคอุตสาหกรรม และภาคขนส่งยังคงเป็นภาคเศรษฐกิจที่สำคัญเป็นสามอันดับแรก อย่างไรก็ตาม สัดส่วนการใช้พลังงานขั้นสุดท้ายในภาคที่อยู่อาศัยและภาคอุตสาหกรรมมีแนวโน้มลดลง ขณะที่ใช้พลังงานในภาคขนส่งกลับมีสัดส่วนที่เพิ่มขึ้น ทั้งนี้อาจเนื่องมาจากภาคขนส่งในทุกกลุ่มเศรษฐกิจยังต้องพึ่งพาน้ำมันซึ่งเป็นเชื้อเพลิงฟอสซิลที่ใช้แล้วหมดไป มีราคาที่สูงและผันผวนอยู่ตลอดเวลา อีกทั้งยังก่อให้เกิดมลภาวะทางอากาศ นี่จึงเป็นสาเหตุหนึ่งของการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อแสวงหานวัตกรรมในการขนส่งและการเดินทางที่ประหยัดพลังงาน ลดการพึ่งพาน้ำมัน และลดปัญหาสิ่งแวดล้อม

*พลังงานขั้นสุดท้าย (Final Energy) หมายถึง พลังงานขั้นสุดท้ายที่ผู้บริโภคใช้ กล่าวคือ พลังงานไฟฟ้า และเชื้อเพลิงอื่นๆในกิจกรรมการผลิตสินค้าขั้นสุดท้ายเท่านั้น โดยที่ไม่เกี่ยวข้องกับการแปรรูปพลังงาน

ยานยนต์ไฟฟ้า ถือได้ว่าเป็นนวัตกรรมใหม่ที่เกิดขึ้นในภาคขนส่ง และกำลังมีบทบาทสำคัญเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในการทดแทนยานยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์สันดาปภายใน (Internal Combustion Engine: ICE) โดยประเทศที่มีจำนวนยานยนต์ไฟฟ้าสะสมมากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่


1. ประเทศจีน มียานยนต์ไฟฟ้าทั้งสิ้น 648,770 คัน คิดเป็นร้อยละ 32.2 ของยานยนต์ไฟฟ้าทั่วโลก
2. ประเทศสหรัฐอเมริกา มียานยนต์ไฟฟ้าทั้งสิ้น 563,710 คัน คิดเป็นร้อยละ 28 ของยานยนต์ไฟฟ้าทั่วโลก
3. ประเทศญี่ปุ่น มียานยนต์ไฟฟ้าทั้งสิ้น 151,250 คัน คิดเป็นร้อยละ 7.5 ของยานยนต์ไฟฟ้าทั่วโลก

นอกเหนือจากตัวเลขจำนวนยานยนต์ไฟฟ้าทั้งหมดในประเทศแล้ว ความแพร่หลายในการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าในแต่ละประเทศยังแสดงได้ด้วยส่วนแบ่งตลาดของยานยนต์ไฟฟ้า โดยรายงาน Global EV Outlook 2017 ซึ่งระบุว่า ในปี ค.ศ. 2015 – 2016 ประเทศที่ยานยนต์ไฟฟ้ามีส่วนแบ่งตลาดรถยนต์ใหม่สูงสุด 3 อันดับแรกในโลก ได้แก่
1. ประเทศนอร์เวย์ มีส่วนแบ่งตลาดร้อยละ 23.63 ในปี ค.ศ. 2015 และร้อยละ 28.76 ในปี ค.ศ. 2016
2. ประเทศเนเธอร์แลนด์ มีส่วนแบ่งตลาดร้อยละ 9.74 ในปี ค.ศ. 2015 และร้อยละ 6.36 ในปี ค.ศ. 2016
3. ประเทศสวีเดน มีส่วนแบ่งตลาดร้อยละ 2.37 ในปี ค.ศ. 2015 และร้อยละ 3.41 ในปี ค.ศ. 2016

เป็นที่น่าสนใจว่าประเทศนอร์เวย์ ประเทศเล็กๆในกลุ่ม OECD ที่มีการขนส่งผู้โดยสารทางถนนในสัดส่วนที่สูงที่สุดจากการขนส่งผู้โดยสารทั้งหมดภายในประเทศ โดยใช้การขนส่งด้วยรถยนต์ส่วนตัวมากที่สุด โดยตั้งแต่ปี ค.ศ. 2011เป็นต้นมา การขนส่งด้วยรถยนต์ส่วนตัวมีสัดส่วนถึงประมาณร้อยละ 89 ของระยะทางการขนส่งทางถนนในแต่ละปี และเมื่อพิจารณาเฉพาะพลังงานที่ใช้ในภาคขนส่งแล้ว พบว่าประเทศนอร์เวย์ใช้พลังงานในภาคขนส่งทางถนนมากที่สุด ดังนั้นการจำกัดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกสู่ชั้นบรรยากาศจากภาคการขนส่งเพื่อลดปัญหาโลกร้อนจึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้การส่งเสริมการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าของประเทศนอร์เวย์เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก โดยพบว่านอร์เวย์เป็นประเทศที่มีส่วนแบ่งตลาดของยานยนต์ไฟฟ้าสูงที่สุดในโลกมาตลอดในช่วงหลายปีที่ผ่านมา คิดเป็นร้อยละ 7.3 และ 12.5 ในปี ค.ศ. 2013 และ 2014 ตามลำดับ และเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 23.63 และ 28.76 ในปี ค.ศ. 2015 และ 2016 ตามลำดับ ทั้งนี้ปฏิเสธไม่ได้ว่านอร์เวย์ต้องมีการบังคับใช้มาตรการต่างๆอย่างเป็นรูปธรรมเพื่อส่งเสริมการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า

นโยบายและมาตรการส่งเสริมการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าของประเทศนอร์เวย์ สามารถสรุปได้ดังต่อไปนี้


1. มาตรการทางภาษีอากรและการให้เงินอุดหนุน ถือเป็นมาตรการที่มุ่งสร้างแรงจูงใจในรูปของตัวเงินโดยตรง เพื่อลดต้นทุนรวมในการเป็นเจ้าของยานยนต์ไฟฟ้า (Total Cost of Ownership) ของประชาชน ทำให้ยานยนต์ไฟฟ้ามีต้นทุนที่ถูกลงในสายตาของผู้บริโภคและสามารถแข่งขันกับยานยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์สันดาปภายในได้ โดยมาตรการสาคัญๆ ที่ประเทศนอร์เวย์นำมาใช้ ได้แก่ ยกเว้นภาษีจดทะเบียน (One-off Registration Tax), ยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม (Value Added Tax: VAT), ลดภาษีรถยนต์ประจาปี (Annual Motor Vehicle Tax) และการให้เงินอุดหนุนแก่ผู้ซื้อยานยนต์ไฟฟ้า
2. มาตรการที่ช่วยอำนวยความสะดวกให้กับผู้ขับขี่ยานยนต์ไฟฟ้าแบบแบตเตอรี่ ทำให้ผู้ขับขี่ยานยนต์ไฟฟ้าได้รับความสะดวกรวดเร็วในการใช้รถใช้ถนนมากขึ้น เช่น ยกเว้นค่าผ่านทางให้กับยานยนต์ไฟฟ้า, อนุญาตให้ยานยนต์ไฟฟ้าใช้ช่องทางสำหรับรถโดยสารประจำทางและรถแท็กซี่ (Bus and Taxi Lanes) ได้, อนุญาตให้ยานยนต์ไฟฟ้าเข้าถึงบริเวณพื้นที่สาธารณะ (Public Areas) และจอดรถในที่จอดรถสาธารณะ (Publicly Owned Parking Spaces) โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย เป็นต้น
3. มาตรการในการเตรียมความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งในที่นี้หมายถึงการเตรียมความพร้อมในส่วนของสถานีประจุไฟฟ้าและระบบไฟฟ้า เพื่อให้สามารถรองรับการขยายตัวของยานยนต์ไฟฟ้าได้ ซึ่งรัฐบาลประเทศนอร์เวย์ได้มีการสนับสนุนเงินทุนสำหรับใช้ในการติดตั้งสถานีประจุไฟฟ้าแบบปกติ (Normal chargers) ในพื้นที่ต่างๆทั่วประเทศ (ในปี ค.ศ.2010) ทำให้ผู้ใช้ยานยนต์ไฟฟ้าสามารถทำการประจุไฟฟ้าที่สถานีประจุไฟฟ้าสาธารณะได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย – ทั้งนี้เมื่อเปรียบเทียบจำนวนจุดอัดประจุสาธารณะในประเทศนอร์เวย์ต่อจำนวนประชากร จากข้อมูล ณ เดือนมิถุนายน ค.ศ. 2017 พบว่าประเทศนอร์เวย์มีจุดอัดประจุสาธารณะประมาณ 1,623 จุดต่อประชากรหนึ่งล้านคน ขณะที่ประเทศมีจำนวนยานยนต์ไฟฟ้าสะสมมากตัวอย่างเช่น ประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศญี่ปุ่นและประเทศจีน มีจำนวนจุดอัดประจุสาธารณะเพียง 100 กว่าจุดต่อประชากรหนึ่งล้านคนเท่านั้น

ผลจากการบังคับใช้มาตรการในการส่งเสริมยานยนต์ไฟฟ้าดังกล่าวข้างต้น ทำให้ต้นทุนรวมในการเป็นเจ้าของยานยนต์ไฟฟ้าในประเทศนอร์เวย์ลดต่ำลงจนสามารถแข่งขันกับยานยนต์ปกติที่ใช้เครื่องยนต์สันดาปภายในได้ โดยผลของมาตรการทางภาษีอากรและการให้เงินอุดหนุนทำให้ราคาซื้อขายยานยนต์ไฟฟ้าลดลง และสะท้อนออกมาในรูปของค่าเสื่อมราคา (Depreciation) ของยานยนต์ไฟฟ้าในประเทศนอร์เวย์ที่ต่ำกว่าในประเทศอื่นๆในแสกนดิเนเวีย ในขณะที่ระบบภาษีที่จัดเก็บจากยานยนต์ที่ปล่อยมลพิษสู่อากาศในอัตราสูงทำให้ยานยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์สันดาปภายใน ในประเทศนอร์เวย์มีค่าเสื่อมราคาที่สูงกว่าในประเทศอื่น

เมื่อทำการสำรวจความคิดเห็นและความพอใจของผู้ใช้ยานยนต์ไฟฟ้าตั้งแต่ปี ค.ศ. 2012 เป็นต้นมา พบว่ามาตรการส่งเสริมการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าที่สร้างแรงจูงใจให้แก่ผู้ใช้ที่สำคัญที่สุด 4 อันดับแรก ได้แก่ การยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม การได้ใช้ถนนที่มีการเก็บค่าผ่านทางโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย การได้รับยกเว้นภาษีจดทะเบียน และการลดภาษีรถยนต์ประจำปี ตามลำดับ และเมื่อทำการสำรวจความพึงพอใจของผู้ใช้ยานยนต์ไฟฟ้า จากผู้ใช้ยานยนต์ไฟฟ้าจำนวน 11,488 ตัวอย่าง ในปี ค.ศ. 2017 พบว่าผู้ใช้ยานยนต์ไฟฟ้าพอใจกับยานยนต์ไฟฟ้าของตนเองเป็นอย่างมาก โดยผู้ใช้ร้อยละ 80 จะยังคงเลือกใช้ยานยนต์ไฟฟ้าหากต้องเปลี่ยนรถยนต์คันใหม่ และมีเพียงแค่ ร้อยละ 4 เท่านั้น ที่จะกลับไปใช้ยานยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์สันดาปภายใน

จากความพยายามที่จะจำกัดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกสู่ชั้นบรรยากาศเพื่อลดปัญหาโลกร้อน ตอนนี้เป้าหมายดังกล่าวได้กลายเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้การส่งเสริมการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าของประเทศนอร์เวย์ประสบความสำเร็จ นอกจากนี้การที่ประเทศนอร์เวย์มีการผลิตกระแสไฟฟ้าด้วยพลังน้ำถึงกว่าร้อยละ 95 จึงทำให้การส่งเสริมการใช้ยานยนต์ไฟฟ้ามีประโยชน์และคุ้มค่าอย่างแท้จริง เนื่องจากพลังน้ำเป็นพลังงานหมุนเวียนซึ่งเมื่อนำไปใช้ผลิตกระแสไฟฟ้าก็ไม่ก่อให้เกิดมลพิษ หากการผลิตกระแสไฟฟ้าอาศัยพลังงานจากเชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นหลัก การเปลี่ยนจากยานยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์สันดาปภายในไปเป็นยานยนต์ไฟฟ้าย่อมก่อให้เกิดมลพิษในกระบวนการผลิตกระแสไฟฟ้ามากขึ้น และทำให้การเปลี่ยนไปใช้ยานยนต์ไฟฟ้าไม่ช่วยให้เกิดการประหยัดพลังงานหรือไม่ช่วยบรรเทาปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างที่ตั้งใจไว้

อ้างอิงข้อมูลจาก

โครงการวิจัย “โครงการประเมินมาตรการส่งเสริมการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าต่อการยอมรับของผู้บริโภคและประสิทธิภาพการใช้พลังงานในภาคขนส่ง”

หัวหน้าโครงการ : ภูรี สิรสุนทร
สนับสนุนโดย : สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.)

เรียบเรียง บุษยา เกรย์
กราฟิก ณปภัช เสโนฤทธิ์
00:00
00:00
Empty Playlist