CoverLogo (32)

หยุดความหมองของเครื่องเงินด้วยไทเทเนียมไดออกไซด์

ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางการผลิตและการค้าสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับที่สำคัญแห่งหนึ่งของโลก งานวิจัยในบทความนี้ได้พัฒนานวัตกรรมเพื่อรักษาและเพิ่มมูลค่าของเครื่องประดับเงินไม่ให้หมองง่ายซึ่งจะช่วยคงความสวยงามและง่ายต่อการเก็บรักษาเครื่องประดับเงินเป็นอย่างมาก ถือเป็นการช่วยยกระดับอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับขนาดกลางและขนาดย่อมได้เป็นอย่างดี แต่วิธีการจะเป็นอย่างไรสามารถติดตามได้จากบทความนี้

ทำไมจึงต้องการเครื่องเงินที่เงางาม

ประเทศไทยมีศักยภาพและมีบทบาทเป็นผู้นำในธุรกิจการค้าอัญมณีและเครื่องประดับในระดับนานาชาติ เนื่องจากแรงงานและช่างฝีมือที่มีความชำนาญ ฝีมือประณีต รวมถึงความโดดเด่นและเป็นเอกลักษณ์ด้านการออกแบบ อุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับเป็นอุตสาหกรรมที่ถือว่ามีความสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจของประเทศมากที่สุดสาขาหนึ่ง มูลค่าการส่งออกในแต่ละปีมีมูลค่าประมาณสามแสนล้านบาท และก่อให้เกิดการจ้างงานใน ตำแหน่งงานต่างๆ มากมาย เนื่องจากเป็นอุตสาหกรรมที่ต้องใช้ทักษะฝีมือ ความประณีตในการผลิตค่อนข้างสูง และต้องใช้แรงงานในการผลิตเป็นจำนวนมาก การประกอบการของอุตสาหกรรมสาขานี้มีทั้งผู้ประกอบการที่ดำเนินการผลิตขนาดใหญ่ ขนาดกลางและขนาดเล็ก (SMEs.) รวมถึงผู้ประกอบการระดับครัวเรือน สำหรับในส่วนของผู้ประกอบการ SMEs. นั้น มีผู้ประกอบการอยู่เป็นจำนวนมากและกระจายอยู่ตามภูมิภาคต่างๆ ทั่วประเทศ จากการศึกษาวิเคราะห์ปัญหา/อุปสรรคในการพัฒนาคุณภาพการผลิตตัวเรือนเครื่องประดับของผู้ประกอบการอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับได้ข้อสรุปว่า หนึ่งในปัญหาสำคัญ (Major Problem) เกี่ยวกับการผลิตตัวเรือนเครื่องประดับ คือ ปัญหาด้านการหมองของโลหะ เนื่องจากขบวนการผลิตเครื่องประดับ โดยเฉพาะเครื่องเงิน 925 เป็นสินค้าส่งออกที่นิยมในญี่ปุ่นและยุโรปจะไม่นิยมชุบเคลือบผิว จึงมักประสบปัญหาการหมองของตัวเครื่องประดับและทำความสะอาดยาก ส่วนใหญ่มักเป็นสินค้าราคาสูง เป็นเอกลักษณ์ ลักษณะดีไซน์โดดเด่นและมีรูปแบบที่แตกต่างจากงานทั่วไป มักเป็นงานโชว์ผิวจริง ดังนั้นการชะลอการหมองของโลหะ เพื่อยืดอายุความวาวของผิวตัวเรือนจะช่วยเพิ่มมูลค่าของโลหะเงิน นอกเหนือจากการเพิ่มการฝังพลอยเข้ากับตัวเรือน ของจี้ ต่างหู หรือแหวน แต่อย่างไรก็ตามปริมาณส่วนผสมของโลหะมีค่าจะยังคงต้องเป็นไปตามสัดส่วนที่กำหนด ซึ่งเป็นปริมาณที่ใช้ สำหรับการแบ่งชนิดของโลหะมีค่าเจือสำหรับการผลิตตัวเรือนเครื่องประดับ และนอกจากนี้สีของวัสดุจะต้องมีสีใกล้เคียงกับโลหะเงิน 925 ด้วย

ในงานวิจัยนี้ ได้ทำการศึกษาพัฒนาเพิ่มมูลค่าของโลหะเงิน 925 โดยเพิ่มคุณสมบัติป้องกันการหมองสำหรับอุตสาหกรรมเครื่องประดับ โดยทำการศึกษาวิเคราะห์อิทธิพลของการเคลือบชั้นออกไซด์ของธาตุไทเทเนียม(Ti) โดยยังคงสีของโลหะเงิน

เคลือบเครื่องเงินให้เงางามทำอย่างไร

• เตรียมฟิล์มบางไททาเนียมไดออกไซด์ (TiO2) ด้วยวิธีสเปรย์ไพโรไลซิส* (Spray pyrolysis
method) โดยใช้สารตั้งต้นคือ ไททาเนียม(IV)ไอโซโพรพร็อกไซด์ (TTIP; 97%) ผสมกับเอทานอล (99.9%) ในอัตราส่วน 1:2 ที่อุณหภูมิ 400 และ 450 องศาเซลเซียส ใช้เวลาในการเคลือบฟิล์มบางเป็นเวลา 5 นาที ระยะห่างระหว่างหัวพ่นสเปรย์ (Nozzle) กับฐานรองรับเท่ากับ 20 เซนติเมตร โดยความดันที่ใช้ในการพ่นที่หัวสเปรย์เท่ากับ 0.5 เมกกะปาสคาล (MPa)
• จากนั้นนำชิ้นงานมาทำการอบอ่อน (Annealing) ที่ 450 และ 500 องศาเซลเซียสอีกครั้ง เพื่อปรับปรุงโครงสร้างผลึก ของ TiO2 ให้ดีขึ้น

*ระบบสเปรย์ไพโรไลซีส (Pyrolysis sprayer) ในงานวิจัยนี้เป็นเครื่องพ่นสารเคมีชนิดฝอยละอองในแนวดิ่งที่สามารถปรับค่าความดันที่จ่ายให้กับระบบได้ และสามารถปรับระยะหัวฉีดถึงฐานรองรับสารตัวอย่างได้ตามความเหมาะสม นอกจากนี้ยังสามารถกำหนดอัตราการไหลของสารละลายได้ และมีส่วนที่ให้ความร้อนที่สามารถปรับอุณหภูมิได้สูงสุดถึง 500 องศาเซลเซียส

ด้วยวิธีการเตรียมฟิล์มบางเคลือบลงบนวัสดุเงินในงานวิจัยนี้ พบว่าเฟสของ TiO2 ที่ได้เหมือนกันทั้งสองอุณหภูมิ (450 และ 500 องศาเซลเซียส) และยังคงเห็นพีคของโลหะเงิน (Ag) ได้ ซึ่งเป็นการบ่งบอกถึงการเคลือบที่บางและไม่บดบังวัสดุเงินทั้งหมด


และเมื่อทดสอบการป้องกันการหมองของโลหะเงินด้วยการทำปฏิกิริยาในบรรยกาศแก๊ส H2S พบว่าสำหรับโลหะเงินที่ไม่ได้ถูกเคลือบด้วย TiO2 มีค่าความสว่าง (L) ลดลงตามเวลาที่ทำปฏิกิริยากับแก๊ส H2S แต่ค่าความสว่าง(L) ของเงินที่เคลือบด้วย TiO2 (Ag/TiO2) มีแนวโน้มของค่าความสว่างลดลงอย่างรวดเร็วและมีค่าความสว่างที่เพิ่มมากขึ้นเมื่อทำปฏิกิริยากับแก๊ส H2S เป็นเวลา 90 นาที เป็นต้นไป และมีแนวโน้มของสีเหลืองที่เพิ่มมากขึ้น สิ่งนี้เองที่ช่วยชะลอการหมองของโลหะ และช่วยป้องกันไม่ให้โลหะเงินทำปฏิกิริยากับ H2S ในอากาศโดยตรง และจากการสืบค้นข้อมูลของนักวิจัยพบว่า ชั้นฟิล์ม TiO2 ทำปฏิกิริยาอย่างรวดเร็วกับกับแก๊ส H2S เนื่องจาก TiO2 เป็นสารที่ทำปฏิกิริยากับ H2S ได้สาร TiO2-xSx และ H2O ซึ่งเป็นปฏิกิริยาที่สามารถใช้ลดปริมาณหรือตรวจจับแก๊ส H2S ในอากาศได้นั่นเอง

แนวทางการนำไปใช้งาน

ในงานวิจัยนี้จะช่วยสร้างองค์ความรู้และถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับผู้ประกอบการอุตสาหกรรมสาขาเครื่องประดับให้มีแนวทางในการใช้เทคโนโลยีร่วมในกระบวนการผลิตที่ใช้อยู่เดิม เพื่อให้เกิดต้นทุนการเคลือบชั้นออกไซด์ที่ต่ำ ไม่เกิดปัญหาความหมองของเครื่องเงินทำให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพที่ดียิ่งขึ้น ซึ่งจะช่วยยกระดับอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับของประเทศไทยได้ในอนาคต

อ้างอิงข้อมูลจาก

โครงการวิจัย “การศึกษาการป้องกันการหมองของเครื่องประดับเงินโดยการเคลือบชั้นออกไซด์”

หัวหน้าโครงการ : อดุลย์ หาญวังม่วง
สนับสนุนโดย : สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.)

เรียบเรียง ไพรินทร์ ตันติวิชยานนท์
กราฟิก ไพรินทร์ ตันติวิชยานนท์

 

 

00:00
00:00
Empty Playlist