กระดาษเป็นผลิตภัณฑ์หนึ่งที่เป็นสิ่งสำคัญในการสร้างหรือลดจุดเด่นให้กับงานพิมพ์ คุณภาพกระดาษจึงเป็นสิ่งสำคัญต่อการสร้างภาพลักษณ์ให้กับผลงานนั้นๆ เพื่อเป็นการช่วยสร้างจุดเด่นและคุณภาพที่ดีให้กับงานพิมพ์ กระบวนการเลือกเยื่อกระดาษที่มีคุณภาพ จะนำไปสู่แผ่นกระดาษที่ขาวสวยช่วยดึงดูดความสนใจทั้งผู้ใช้และผู้ชม ทุกท่านจะได้เห็นที่มาของกระดาษที่มีคุณภาพไร้ความสกปรก เหมาะสมต่อการสร้างงานพิมพ์ไร้รอยเปื้อนผ่านบทความนี้
แหล่งที่มาของงานวิจัย
กระดาษพิมพ์เขียนที่ผลิตในประเทศ ใช้เยื่อที่ผลิตจากไม้ยูคาลิปตัสเป็นวัตถุดิบหลักในกระบวนการผลิต เยื่อยูคาลิปตัสนั้นประกอบไปด้วยเส้นใยไม้และเซลล์เวสเซลซึ่งเป็นเซลล์ขนาดใหญ่ ทําให้เซลล์เวสเซลสามารถหลุดจากผิวหน้ากระดาษได้ง่ายในระหว่างการพิมพ์ ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาสร้างความสกปรกให้กับเครื่องพิมพ์และคุณภาพของการพิมพ์ ตลอดจนกระทบต่อกําลังการผลิตเนื่องจากต้องหยุดเครื่องพิมพ์บ่อยครั้งเพื่อทําความสะอาด ปัจจุบันปัญหานี้เป็นปัญหาที่สําคัญของโรงงานผลิตกระดาษในประเทศ เนื่องจากกระดาษที่ผลิตได้มีคุณภาพทางด้านการพิมพ์ต่ำกว่ามาตรฐาน ทําให้มีการส่งคืนสินค้า และทางโรงงานผลิตกระดาษจําเป็นต้องใช้สารเคมีในการเคลือบผิวกระดาษเพิ่มขึ้น ทําให้มีต้นทุนในการผลิตกระดาษที่สูงขึ้น ปัญหาเศษสิ่งสกปรกหลุดออกมาจากผิวกระดาษ นี้เป็นปัญหาที่ซับซ้อน เนื่องจากมีสาเหตุมาจากทั้งวัตถุดิบ กระบวนการเตรียมเยื่อและกระบวนการผลิตกระดาษ
ในงานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อทําการปรับปรุงคุณสมบัติของเส้นใยไม้และเซลล์เวสเซล เพื่อให้มีการยึดกันของเส้นใยได้ดี ขึ้นในโครงสร้างของกระดาษ โดยใช้กระบวนการคัดแยกเส้นใยและการบดเยื่อ
ขอบเขตของงานวิจัยและการอธิปรายผล
งานวิจัยมุ่งเน้นการแก้ปัญหาจากการหลุดของเซลล์เวสเซลจากผิวหน้ากระดาษ จากปัญหาการยึดกันระหว่างเซลล์เวสเซลกับเส้นใยไม้ในโครงสร้างของกระดาษไม่ดี ในงานวิจัยนี้ตั้งสมมุติฐาน เพื่อแก้ปัญหาดังนี้
“การเพิ่มแรงยึดระหว่างเซลล์ไม้ในโครงสร้างกระดาษ ด้วยกระบวนการบดเยื่อโดยการนํากระบวนการคัดแยกเส้นใยเข้ามาร่วมด้วย พร้อมกับการปรับปรุงสภาวะการบดเยื่อให้เหมาะสม เพื่อทําให้คุณภาพของเส้นใยที่ได้มีความสม่ำเสมอ ทําให้การยึดของเส้นใยในโครงสร้างของกระดาษดีขึ้น จะสามารถลดปัญหาการหลุดของเซลล์เวสเซลบนผิวกระดาษในระหว่างการพิมพ์”
งานวิจัยเริ่มต้นจากการ ใช้เยื่อกระดาษผลิตจากไม้ยูคาลิปตัสชนิดฟอกขาว (Bleached krarf hardwood pulp) ผลิตจาก บริษัทในประเทศไทย
– จากผลการการวิเคราะห์ปริมาณเซลล์เวสเซล พบว่าเยื่อไม้ยูคาลิปตัสที่ใช้ในการผลิตกระดาษใน
ประเทศ ประกอบเซลล์เวสเซลขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่ กว่า 100 ไมครอน มีจํานวนโดยประมาณ 185,000 เซลล์ต่อกรัมเยื่อแห้ง
– จากการเตรียมเยื่อไม้ยูคาลิปตัส ซึ่งมีปัญหาในเรื่องของการหลุดของเซลล์เวสเซลจากผิวหน้า
กระดาษ ก่อให้เกิดปัญหาในกระบวนการพิมพ์และคุณภาพกระดาษ ทางทีมวิจัยได้ใช้วิธีการปรับปรุงคุณสมบัติของเส้นใยด้วยกระบวนการคัดแยกเส้นใยและการบดเยื่อที่เหมาะสม

– จากการทดลองคัดแยกเส้นใย พบว่า การคัดแยกเซลล์เวสเซลออกจากเส้นใยเยื่อยูคาลิปตัส โดย
การใช้ ระบบไฮโดรไซโคลน* 2 ขั้น (A two-stage hydrocyclone) ทําการแยกเซลล์เวสเซลได้มีประสิทธิภาพมากสุดประมาณ 80% ของจํานวนเซลล์เวสเซลทั้งหมด เยื่อที่ได้จากการคัดแยกประกอบด้วยกลุ่มเยื่อที่มีเส้นใยของเซลล์เวสเซลต่ำ(Low vessel pulp) มีปริมาณ 75% ของน้ำหนักเยื่อแห้งทั้งหมด และกลุ่มเยื่อมีเส้นใยของเซลล์เวสเซลสูง (Vessel rich pulp) มีปริมาณ 25% ของน้ำหนักเยื่อแห้งทั้งหมด ซึ่งมีจํานวน เซลล์เวสเซลปนอยู่ประมาณ 356 เวสเซล/มิลลิกรัมของเยื่อแห้ง หรือ 356,000 เซลล์เวสเซลต่อกรัมเยื่อแห้งทั้งหมด และเมื่อทำการคัดแยกเซลล์เวสเซลออกจากกลุ่มเยื่อที่มีเส้นใยของเซลล์เวสเซลต่ำ ทำให้เยื่อมีปริมาณของเส้นใยเซลล์เวสเซลน้อยลงจนเหลือเยื่อเซลล์เวสเซลในกลุ่มเยื่อที่มีเส้นใยของเซลล์เวสเซลต่ำประมาณ 102 เวสเซลล์/มิลลิกรัมของเยื่อแห้ง หรือ 102,000 เวสเซลล์/กรัมของเยื่อแห้ง
*ระบบไฮโดรไซโคลน เป็นระบบที่ใช้ในการคัดแยกสิ่งสกปรกในโรงงาน โดยเริ่มจากการป้อนสารแขวนลอยด้วยความดันสูงเข้าไปในระบบ ของเหลวจะเกิดการไหลหมุนวน เป็นผลให้เกิดแรงเหวี่ยงกระทำต่ออนุภาคซึ่งมีผลให้อนุภาคถูกผลักให้ไหลไปติดผนังด้านข้างของไฮโดรไซโคลน อนุภาพขนาดต่างกันจะมีแรงสู่ศูนย์กลางต่างกัน ทำให้เกิดการแยกออกจากกันได้
– ศึกษาการบดเยื่อที่ผ่านการคัดแยกด้วยระบบไฮโดรไซโคลน 2 ขั้น เปรียบเทียบกับเยื่อที่ไม่ผ่าน
การคัดแยก โดยนําเยื่อที่ผ่านการบดมาขึ้นรูป แผ่นกระดาษและทดสอบคุณสมบัติพบว่า คุณสมบัติทางด้านการรับแรงดึงของกระดาษไม่แตกต่างกันมากนัก แต่ในภาพรวมคุณสมบัติด้านความแข็งแรงเยื่อในกลุ่มเยื่อที่มีเส้นใยของเซลล์เวสเซลต่ำ(Low vessel pulp) คุณสมบัติที่ดีกว่า

– การศึกษาเรื่องการหลุดของเซลล์เวสเซล โดยนําเยื่อมาขึ้นรูปกระดาษ และทดสอบการหลุดของ
เซลล์เวสเซลในกระบวนการพิมพ์ พบว่าที่ระดับการบดเยื่อเดียวกัน พบการหลุดของเซลล์เวสเซลจากผิวหน้าของแผ่นทดสอบโดยใช้เยื่อที่ไม่ผ่านการคัดแยก (Whole pulp) ประมาณ 750 เซลล์/100 ตารางเซนติเมตร โดยจะใช้เป็นเกณฑ์หลักในการเปรียบเทียบในการศึกษาครั้งนี้ ในส่วนของกลุ่มเยื่อมีเส้นใยของเซลล์เวสเซลสูง (Vessel rich pulp) เมื่อนํามาผลิตแผ่นทดสอบพบว่าที่ระดับพลังงานบดเยื่อเดียวกัน พบการหลุดของเซลประมาณ 1,400 เซลล์/100 ตารางเซนติเมตร และ กลุ่มเยื่อที่มีเส้นใยของเซลล์เวสเซลต่ำ(Low vessel pulp) พบการหลุดของเซลล์เพียง 300 เซลล์/100 ตารางเซนติเมตร เท่านั้น ซึ่งมีการหลุดของเซลล์เวสเซลน้อยกว่าเยื่อที่ไม่ผ่านการคัดแยกอย่างชัดเจน
สรุปได้ว่าจากการเตรียมเยื่อไม้ยูคาลิปตัส เพื่อหาทางแก้ปัญหาการหลุดของเซลล์เวสเซลจากผิวหน้า
กระดาษในระหว่างพิมพ์ พบสภาวะที่เหมาะต่อการเตรียมการคัดแยกเซลล์เวสเซลออกจากเส้นใยเยื่อยูคาลิปตัส โดยการใช้ กระบวนการแยกเยื่อโดยระบบไฮโดรไซโคลน 2 ขั้นเพื่อทําการแยกเซลล์เวสเซลสามารถให้ประสิทธิภาพสูงถึง 80% ของจํานวนเซลล์เวสเซลทั้งหมด และจากการศึกษากระบวนการบดเยื่อ พบว่า เยื่อในกลุ่มที่ผ่านการคัดแยกออกมาเป็นเยื่อที่มีเส้นใยของเซลล์เวสเซลต่ำ ให้ความแข็งแรงต่อกระดาษสูงขึ้น
และทำให้กระดาษทนต่อแรงดึงได้ดีขึ้น และเมื่อนำเยื่อที่ผ่านการคัดแยกเข้าสู่กระบวนการพิมพ์ พบการหลุดของเซลล์เวสเซลที่น้อยลงกว่าเยื่อที่ไม่ผ่านการคัดแยกในระดับที่ดีกว่ามากทำให้ลดปัญหาความสกปรกให้กับเครื่องพิมพ์และคุณภาพของการพิมพ์ที่ดียิ่งขึ้น
แนวทางการนำไปใช้งาน
ในงานวิจัยนี้ ทําให้ทราบถึงความเป็นไปได้ในส่วนของการปรับปรุงคุณสมบัติของเยื่อกระดาษโดยการผ่านการบดเยื่อ และสามารถเป็นแนวทางให้กับภาคเอกชนหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้นำวิธีการปรับแต่งกระบวนการเตรียมเยื่อจากงานวิจัยนี้ไปประยุกต์ใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม อีกทั้งยังเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยบ่งชี้ถึงสภาวะและคุณสมบัติของเยื่อไม้ยูคาลิปตัสที่เหมาะสมต่อการนําไปผลิตกระดาษพิมพ์เขียน โดยสามารถแก้ปัญหาเศษสิ่งสกปรกหลุดออกมาจากผิวกระดาษได้ หากงานวิจัยนี้ได้มีการนำไปต่อยอด ยกตัวอย่างเช่น อาจจะมีการเพิ่มอุปกรณ์เพิ่มการศึกษาการปรับความเข้มข้นของน้ำเยื่อที่เหมาะสมต่อการนำไปใช้ผลิตในระดับโรงงานได้ อีกทั้งยังเป็นส่วนช่วยให้อุตสาหกรรมกระดาษของประเทศไทย มีคุณภาพ มาตรฐานในกระบวนการผลิตมากขึ้นกว่าปัจจุบัน และคาดว่าจะได้รับโอกาสและความไว้วางใจในด้านการส่งออกจากต่างประเทศมากยิ่งขึ้น
อ้างอิงข้อมูลจากโครงการวิจัย “การปรับแต่งกระบวนการเตรียมเยื่อกระดาษเพื่อแก้ปัญหาเศษสกปรกบนกระดาษพิมพ์เขียน” หัวหน้าโครงการ : พิชิต สมบูรณ์ |
เรียบเรียง ไพรินทร์ ตันติวิชยานนท์
กราฟิก ไพรินทร์ ตันติวิชยานนท์






