Highlight
- เมล็ดพันธุ์ข้าวไทยที่จำหน่ายอยู่ในท้องตลาดกว่า 90 % ไม่ได้รับการรับรองมาตรฐานอย่างเป็นทางการ
- งานวิจัยมุ่งพัฒนาระบบการรับรองกระบวนการผลิตเน้นที่การรับรองมาตรฐานตั้งแต่แปลงปลูกเมล็ดพันธุ์ข้าว
- การขับเคลื่อนระบบรับรองมาตรฐานแปลงปลูกเมล็ดพันธ์ข้าวควรอยู่บนฐานของความร่วมมือระหว่างสมาคมผู้รวบรวมและจำหน่ายพันธุ์ข้าวกับกรมการข้าว
ข้าวถือเป็นพืชเศรษฐกิจหลักของประเทศไทย ที่สามารถสร้างรายได้อย่างมหาศาลให้แก่ประเทศไทยผ่านการส่งออกข้าวไปขายยังประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก การรักษาคุณภาพของข้าวให้ได้มาตรฐานระดับโลกจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งที่ชาวนาและผู้ส่งออกข้าวต้องใส่ใจ
การผลิตเมล็ดพันธุ์ที่ได้มาตรฐานเป็นอีกปัจจัยสำคัญในการคงคุณภาพของข้าวไทยไว้ แต่ในปัจจุบันพบว่าเมล็ดพันธุ์ข้าวที่จำหน่ายอยู่ในท้องตลาดกว่าร้อยละ 90 ยังไม่มีการรับรองมาตรฐานอย่างเป็นทางการ เพราะฉะนั้นจึงจำเป็นต้องมุ่งพัฒนารูปแบบที่เหมาะสมของการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวเชิงพาณิชย์ให้ได้มาตรฐานไม่ต่ำกว่ามาตรฐานเมล็ดพันธุ์ข้าวคัดพันธุ์จำหน่ายของกรมการข้าว โดยพัฒนาระบบการรับรองกระบวนการการผลิตเน้นที่การรับรองมาตรฐานตั้งแต่แปลงปลูกพันธุ์ข้าวซึ่งเป็นต้นทางของการปลูกเลย

โดยการพัฒนาระบบรับรองนี้เป็นการทำงานร่วมกันของกลุ่มบุคคล 3 ฝ่าย คือ ร้านค้า (ฝ่ายการตลาด) กลุ่มเกษตรกร (ฝ่ายผลิต) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ (ฝ่ายวิชาการ) หรือเรียกรวมว่าพันธมิตรธุรกิจ จากการทดลองพบว่าตัวแปรสำคัญที่กำหนดระดับประสิทธิภาพของการตรวจประเมินแปลงปลูกเมล็ดพันธุ์ข้าวเชิงพาณิชย์คือ
- การรับรองมาตรฐานกระบวนการผลิต ต้องทำควบคู่ไปกับการรับรองมาตรฐานผลผลิต และการรับรองมาตรฐานแปลงต้องเป็นส่วนหนึ่งของระบบรับรองมาตรฐานกระบวนการผลิต
- การเพิ่มจำนวนคนตรวจแปลงที่มีศักยภาพเท่าเทียมกับเจ้าหน้ามี่ของกรมการข้าว
- แบบตรวจประเมินแปลงต้องสามารถบอกได้ว่าแปลงผ่านมาตรฐานต้นข้าวพันธุ์ปน ข้าวเมล็ดแดง และวัชพืชร้ายแรงหรือยัง
- จำนวนและการกำหนดจุดสุ่มตรวจที่เป็นตัวแทนที่ดีของสภาพการเพาะปลูกของต้นข้าวในแปลง
และเพื่อให้การรับรองมาตรฐานพันธุ์ข้าวสู่การปฏิบัติเชิงพาณิชย์เป็นรูปธรรม ควรมีการขับเคลื่อนระบบรับรองมาตรฐานแปลงปลูกเมล็ดพันธ์ข้าวควรอยู่บนฐานของความร่วมมือระหว่างสมาคมผู้รวบรวมและจำหน่ายพันธุ์ข้าวกับกรมการข้าว รวมไปถึงเรื่องการผลิตเมล็ดพันธุ์ชั้นพันธุ์หลักของเอกชนหรือการพัฒนาพันธุ์ข้าวในอนาคตด้วย
อ้างอิงข้อมูลจาก“โครงการศึกษาการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวให้ได้มาตรฐาน ภายใต้พันธมิตรธุรกิจ” หัวหน้าโครงการ : มาฆะสิริ เชาวกุล |
งานวิจัยด้านการผลิตข้าวที่น่าสนใจ
- “โครงการวิจัยและพัฒนาพื้นที่เพื่อส่งเสริมศักยภาพการผลิตข้าวที่มีคุณลักษณะ เฉพาะและสร้างความมั่นคงทางอาหารในจังหวัดนครราชสีมาตามยุทธศาสตร์ครัวโคราชสู่ครัวโลก”
หัวหน้าโครงการ : วิเชียร ฝอยพิกุล
สนับสนุนโดย : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)






