New bio2-06

เทคโนโลยีป้องกันความผิดปกติของกระดูกและกล้ามเนื้อเพื่อชาวนาและผู้พิการทางสมอง

ชาวนาเปรียบดั่งกระดูกสันหลังของชาติ แต่วันนี้กระดูกและกล้ามเนื้อของชาวนากำลังเสื่อมถอยลงทุกวัน อันเนื่องมาจากการตรากตรำทำงานหลังสู้ฟ้าหน้าสู้ดิน ทั้งการไถ หว่าน ปักดำ เก็บเกี่ยว ซึ่งล้วนเป็นงานที่กล้ามเนื้อต้องออกแรงมาก และเป็นการทำงานในท่าทางผิดรูปหรือฝืนธรรมชาติเป็นเวลาต่อเนื่องยาวนาน จนกลายเป็นปัญหาความผิดปกติของกระดูกและกล้ามเนื้อ

ขณะเดียวกันมีการตั้งข้อสังเกตว่าลักษณะท่าทางในการทำนา และความผิดปกติของกระดูกและกล้ามเนื้อบางประการมีความคล้ายคลึงกับความผิดปกติที่พบในผู้พิการแต่กำเนิด จึงนำมาสู่ “โครงการศึกษาวิจัยความสัมพันธ์ระหว่างความผิดปกติของระบบกระดูกและกล้ามเนื้อที่เกิดจากการประกอบอาชีพและการพิการทางระบบกระดูกและกล้ามเนื้อเพื่อเป็นพื้นฐานการออกแบบเทคโนโลยีอำนวยความสะดวกสำหรับทั้งสองกลุ่มประชากร” ของ ดร.มานิดา สว่างเนตร นอยแบร์ท นักวิจัยสํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) จากสาขาวิชาเทคโนโลยีการผลิต คณะเทคโนโลยี และ รศ.ดร.รุ้งทิพย์ พันธุเมธากุล คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น  ร่วมกับ Prof. Dr. David Kaber และ Prof. Dr. Michael Gross จากประเทศสหรัฐอเมริกา เพื่อศึกษาถึงสาเหตุปัจจัย การป้องกันและฟื้นฟู รวมถึงการพัฒนาเทคโนโลยีอำนวยความสะดวกสำหรับเกษตรกรผู้ปลูกข้าวและกลุ่มผู้พิการทางสมองในประเทศไทย

ดร.มานิดา กล่าวว่า ปัจจุบันมีเทคโนโลยีอำนวยความสะดวกหลายประเภทที่ออกแบบมาสำหรับคนพิการแต่ก็สามารถนำมาใช้กับคนทั่วไปที่ทำงานในสภาพแวดล้อมที่รุนแรงหรือคนธรรมดาได้ เช่น บทบรรยายบนโทรทัศน์ที่เกิดขึ้นเพื่อช่วยเหลือผู้พิการทางการได้ยิน ก็ถูกนำมาใช้กับคนทั่วไปที่ไม่เข้าใจในภาษาต่างประเทศ เช่น การมีบทบรรยายไทยในภาพยนตร์ต่างประเทศ เป็นต้น และเช่นเดียวกันเทคโนโลยีที่ออกแบบมาเพื่อป้องกันข้อเสียหรือการบาดเจ็บของผู้ปฏิบัติงาน ก็อาจนำมาใช้ประโยชน์กับผู้พิการได้เช่นเดียวกัน โครงการวิจัยนี้หากสามารถหาความเชื่อมโยงถึงสาเหตุและอาการความผิดปกติของกระดูกและกล้ามเนื้อในชาวนาและผู้พิการทางสมองได้ ก็มีโอกาสที่จะพัฒนาเทคโนโลยีที่จะช่วยอำนวยความสะดวกหรือแก้ไขปัญหาให้กับทั้งสองกลุ่ม

ในงานวิจัยได้มีการศึกษาและตรวจสอบอาการและสาเหตุความผิดปกติของกล้ามเนื้อและกระดูกของชาวนาและผู้ป่วยโรคสมองพิการชนิดหดเกร็งประเภท Spastic Diplegia คือมีอาการของขา 2 ข้างหดเกร็งมากกว่าแขน โดยมีการตรวจร่างกายวัดลักษณะการผิดรูปของของกระดูกหลังส่วนล่าง เข่า และเท้า รวมถึงการตรวจหาอาการปวดว่ามาจากกระดูก กล้ามเนื้อ หรือระบบประสาท นอกจากนี้ยังมีการวัดความปวดผ่านการตอบแบบสอบถาม

ทีมวิจัยตรวจร่างกายผู้ป่วยเด็กสมองพิการ และชาวนาในจังหวัดขอนแก่น ที่มีอายุระหว่าง 20-59ปี โดยเน้นตรวจร่างกายบริเวณหลังส่วนล่างไล่ลงมาจนถึงเท้า หรือแบ่งเป็น 4 ส่วน คือ หลังส่วนล่าง สะโพก เข่า และเท้า พร้อมกันนี้มีการวัดความปวดผ่านการตอบแบบสอบถาม ซึ่งในส่วนของชาวนาจะวัดการปวดในทุกขั้นตอนของการทำนาทั้งการไถ หว่าน ดำนา เพื่อดูว่าในแต่ละขั้นตอน ส่งผลให้เกิดอาการปวดมากน้อยต่างกันอย่างไร และดูว่าขั้นตอนไหนมีผลต่อความผิดปกติของกระดูกและกล้ามเนื้อมากที่สุด

ผลการศึกษาพบว่า ชาวนามีอาการผิดรูปของการหมุนของเท้าเข้าข้างใน และอาการผิดรูปของข้อเข่าแบบโค้งเข้า หรือเข่ามีลักษณะเหมือนขาเป็ดมากกว่าร้อยละ 30 เมื่อนำข้อมูลมาเปรียบเทียบหาความเชื่อมโยงกับกลุ่มเด็กพิการทางสมอง พบว่ามีอาการผิดรูปการหมุนของเท้าเข้าข้างใน และการผิดรูปของข้อเข่าแบบโค้งเข้าเช่นเดียวกัน อีกทั้งอาการปวดเข่าและสาเหตุความเจ็บปวด มาจากระบบกระดูกและกล้ามเนื้อเข่าที่บกพร่องเหมือนกัน โดยขั้นตอนการทำนาที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บมากที่สุด คือการดำนา เพราะเป็นช่วงที่มีการใช้ท่าทางที่ผิดธรรมชาติ มีการออกแรงมากเกินไป และมีการเคลื่อนไหวซ้ำ ๆ ต่อเนื่องยาวนาน สอดคล้องกับผลการประเมินความเจ็บปวด ซึ่งพบว่าชาวนารู้สึกเจ็บปวดมากที่สุดในขณะดำนา โดยจะเจ็บปวดมากบริเวณสะโพกและเข่า

เมื่อ ‘การดำนา’ คือเหตุปัจจัยที่นำมาสู่ความเสี่ยงที่ก่อให้เกิดความผิดปกติมากที่สุด ทีมวิจัยได้เดินหน้าศึกษาต่อเพื่อค้นหาต้นตอของปัญหา อันจะนำมาสู่การพัฒนาเทคโนโลยีที่อำนวยความสะดวกสำหรับลดและป้องกันการบาดเจ็บของกระดูกและกลามเนื้อเข่าของชาวนา รวมทั้งหวังว่าจะนำไปช่วยเหลือผู้พิการทางสมองได้ด้วย

ต่อมาทีมวิจัยได้ศึกษาเจาะลึกลงไปที่การดำนา ทั้งการสังเกตลักษณะท่าทางการเคลื่อนไหวว่ามีผลต่อเข่าและเท้าอย่างไรบ้าง รวมทั้งยังศึกษาแรงกระทำต่อเข่าและเท้าจากการลุยโคลน ด้วยการจำลองโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์และการดำนาในโคลนจริงในห้องทดลอง ซึ่งพบว่าการเดินลุยโคลนส่งผลให้ชาวนาใช้กล้ามเนื้อเยอะกว่า และมีแรงดึงจากโคลนที่เข่าและเท้ามากกว่า ซึ่งอาจมีผลให้เกิดการปวดและการผิดรูปของเข่าและเท้าได้

ดร.มานิดา กล่าวว่า “เราพยายามหาเครื่องมือที่จะช่วยแก้ไขปัญหา โดยมุ่งไปที่การแก้ไขเท้าผิดรูปก่อน ซึ่งหวังว่าเมื่อเท้าตรงขึ้น เข่าจะดีขึ้นด้วย สำหรับเทคโนโลยีที่นำมาใช้ คือการพัฒนา ‘รองเท้า’ ที่ช่วยแก้ปัญหาเท้าผิดรูปและลดแรงที่กระทำต่อเข่าและเท้าได้ ที่สำคัญคือต้องทำจากวัสดุที่บางเบา ใส่สบาย ลุยโคลนทำนาได้ ผลิตง่าย ใช้ต้นทุนต่ำ ทั้งนี้ได้นำเทคโนโลยี 3D Scanning and Printing มาใช้สแกนเท้าเพื่อแก้ปัญหาได้จำเพาะกับแต่ละบุคคล โดยขณะนี้การพัฒนารองเท้าต้นแบบเสร็จเรียบร้อยแล้ว อยู่ระหว่างการทดสอบประสิทธิภาพ โดยจะทดสอบใช้กับชาวนาที่มีเท้าผิดรูปก่อน เพื่อเพื่อปรับเท้าให้ตรงขึ้นในขณะเดินบนพื้นธรรมดาและพื้นโคลน”

สุดท้าย ดร.มานิดา ได้อธิบายถึงความมุ่งหวังของทีมว่า “ทีมวิจัยมุ่งหวังว่าหากรองเท้าที่พัฒนาขึ้นช่วยลดความผิดปกติของกระดูกและกล้ามเนื้อในชาวนาได้ ก็อาจนำมาปรับใช้ช่วยเหลือกลุ่มผู้พิการทางสมองที่มีความผิดปกติของกระดูกและกล้ามเนื้อที่เกิดจากสภาพความพิการแต่กำเนิดได้ด้วยเช่นกัน ถือเป็นความหวังที่จะช่วยให้พวกเขามีอาการดีขึ้นได้โดยอาจจะไม่ต้องใช้การรักษาที่รุนแรง และเพื่อความสะดวกในการใช้งานในชีวิตประจำวัน”

อย่างไรก็ดีปัญหาความผิดปกติของกระดูกและกล้ามเนื้อไม่ได้พบแค่ชาวนาไทยเท่านั้น แต่ยังเป็นความเสี่ยงที่เกิดขึ้นได้กับชาวนาทั่วโลก โดยเฉพาะประเทศในภูมิภาคอาเซียนที่ยังทำนาด้วยแรงงานมากกว่าการใช้เครื่องจักร งานวิจัยโครงการนี้จึงเป็นประโยชน์อย่างมากที่จะช่วยให้ชาวนาไทยและในภูมิภาคอาเซียนมีสุขภาวะที่ดี อีกทั้งยังเป็นเทคโนโลยีที่อาจช่วยรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้พิการได้อย่างมีประสิทธิภาพ

 

อ้างอิงข้อมูลจาก

โครงการวิจัยเรื่อง
“โครงการศึกษาวิจัยความสัมพันธ์ระหว่างความผิดปกติของระบบกระดูกและกล้ามเนื้อที่เกิดจากการประกอบอาชีพและการพิการทางระบบกระดูกและกล้ามเนื้อเพื่อเป็นพื้นฐานการออกแบบเทคโนโลยีอำนวยความสะดวกสำหรับทั้งสองกลุ่มประชากร”

ดำเนินการโดย
ดร.มานิดา สว่างเนตร นอยแบร์ท สาขาวิชาเทคโนโลยีการผลิต คณะเทคโนโลยี และ รศ.ดร.รุ้งทิพย์ พันธุเมธากุล คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

 

00:00
00:00
Empty Playlist